Oude Pekela - Kerckelijke saken onder Wigerus Rustinga van 1692-1719.

Kerckelijke saken voorghevallen onder de bedieninghe van Wigerus Rustinga, derde Predikant in de Pekel A.

1692

Den 27 Novemb. is alhier volgens classicale ordre W: Rustinga opentlijck in sijnen Dienst bevestight, zijnde de Predikatie ghedaen door D: Willman, Predikant in Veendam, wiens adsistent was D: Hoorn V.D.M. tot Oostwoldt.

Den 26 Decemb. is alhier van de Ghemeijnte of praesente Leedematen tot Diaken verkoren in plaets van den afgaenden, de E. Gerrijt Pijbes. En tot Ouderlingh van de kerckenraedt de E. Herman Jansen op Zuijderveen.
En nae dat hare Naemen op drie verscheijdene sondaghen van den Predickstoel waren gheproclameert, sonder datter jeets tegen haer leere of leven wierdt inghebracht, soo zijn se daer op opentlijck in haren dienst bevestight den 22 januarij 1693. En is daer mede goetghevonden dat jeder Ouderlingh in plaetse van vier nu vijf jaren in sijn Ouderlinghschap continueren soude; overmits de Ghemeijnte anwassende, nu drie Ouderlinghen ghenoot, daer te voren alleenlijck twe ghehadt hadde.

1693

Den 26 Decemb. is alhier volgens ouder Ghewoonte van de Ghemeijnte of praesente Leedematen tot Diaken verkoren in plaetse van den afgaenden, de E. Berent Allerts. En tot Ouderlingh mede in plaets van den afgaende D: E. Derck Willems, koopman.
En nae dat hare naemen op drie verscheijdene Sondaghen van den Predickstoel waren gheproclameert, sonder datter jeets tegen haer leere ofte leven wierdt inghebracht, soo sijnse daer op opentlijck in haren dienst bevestight de 21 sten januarij 1694.

1694

Den 26 Decemb. is alhier tot Diaken verkoren van de Ghemeijnte of praesente Leedematen: De E. Boele Doedes, Brouwer.
En nae dat sijn Naem op drie verscheijdene Sondagen was afgheleesen, sonder datter jeets tegen sijn persoon wierdt inghebracht; soo is hij daer op opentlijck in sijn Dienst bevestight den 20 januarij 1695.

1695

Den 26 Decemb. is van de Ghemeijnte of praesente Leedematen tot Diaken verkoren de E. Foppo Tammens, in plaets van den afgaenden. En tot Ouderlingh mede in plaetse van den afgaenden: De E. Gerrijt Pijbes, Schipper.
En nae dat hare naamen op drie verscheijdene Sondagen waren gheproclameert, sonder datter jeets tegen haer wierdt inghebracht; soo zijnse opentlijck in haren dienst bevestight den 19 januarij 1696.

1697

Geert Hermans, soon van onse Schoolmr. Herman Luijtjens, mede om ghewichtighe redenen ghelijck de Vader afghesneeden zijnde van des Heeren H: Avondmael door de kerckenraedt; soo heeft nae verloop van eenighen tijdt ootmoedighlijck en vierighlijck versocht, dat doch weder toeghelaten mochte worden tot de Tafel des Heeren.
Welck versoeck en voorstel in de Kercke van de Kerckenraedt rijpelijck en in de vreese des Heeren overwooghen zijnde: soo is goetghevonden Hem dese naevolgende Vraghen voor te houden om te beantwoorden.

  1. Of Ghij Geert Hermans de Kerckenraedt niet justificeert en rechtveerdight in haer ghehoudene proceduijren tegens u?
  2. Of u niet van herten leet is, dat ghij versweeghen hebt die schendelijcke daedt, te weten de schendinghe van onse Protocoll door het uijtsnijden van eenige Bladeren uijt het selve, u sulcks bekent zijnde.
  3. Of Ghij niet hertelijck versoeckt, dat u sulcks magh te goede ghehouden en vergheven worden?
  4. Of u niet van herten leet zijn die ijselijcke vloecken door u uijtghebraeckt ten huise van Grietje Hermans, nu getrout zijnde an Jan Jansen Beucken?
  5. Of Ghij niet belooft, dat ghij u voortaen wachten sult voor die schrickelijcke sonde van Dronckenschap? Als mede, dat Ghij uwen Naesten sult lijck en recht doen soo veel u moghelijck is?
  6. Of Ghij niet van herten belooft, u voortaen te sullen ghedraghen door Godts ghenade als een goedt Christen en Lidmaet der Ghemeijnte betaemt; doch indien ghij u weder qualijck mocht comportêren en te buijten gaen, 't welck wij niet willen verhoopen, dat Ghij u dan geerne de Kerckelijcke Disciplijne sult onderwerpen?

Dese bovenstaende Vraghen an Geert Hermans in onse consistoriale Vergaderinghe sijnde voorgehouden; zijn van den selven met jae beantwoort en is daer op weder tot de Tafel des Heeren toeghelaten.
Aldus ghedaen in de kercke Ter Pekel A den 28 Novemb. 1697
W: Rustinga V.D.M. ibid.

1697

Den 26 Decemb. is alhier volghens oude ghewoonte van de Ghemeijnte of praesente Leedematen tot Diaken verkooren de E. Jan Tonnijs, Schipper. En van de kerckenraedt tot Ouderlingh de E. Eltje Jacobs, Veenmr.
En daer op hare namen driemael op drie verscheijdene Sondaghen van de Predickstoel gheproclameert en niets tegen Haer inghebracht zijnde, soo zijnse opentlijck in haren dienst bevestight den 23 januarij 1698.

1698

Den 26 Decemb. is alhier van de Ghemeijnte of praesente Leedematen tot Diaken verkooren de E. Aeldert Hendricks. En van de kerckenraedt tot Ouderlingh de E. Boele Doedes, Brouwer.
En nae dat hare Naamen driemael op drie verscheijdens Sondaghen van den Predickstoel waren gheproclameert er niets tegen haer inghebracht; zoo zijnse opentlijck in haren dienst bevestight den 22 januarij 1699.

1699

Den 16 Febr. is alhier in de Pekel A van de Pastoor, Ouderlingen en Diakenen een Collecte ghedaen tot onderhoudt van de arme verdreevene GheloofsGhenooten uijt Vranckrijk, de Valleijen van Piemont en elders in confomitè het Placcaet van den 7 Febr: 1699.
En hebben de ghecollecteerde penningen volgens quitancie van de heer Rentemr. Spanheim anghebracht de Summa van 122 Gld. 16 Stuiv. 7 Placken.

Den 26 Decemb. is alhier volgens ouder Ghewoonte van de Ghemeijnte of praesente Leedematen tot Diaken verkoren de E. Herman Jans op Zuiderveen.
En nae dat desselfs Naem driemael op drie verscheijdene Sondaghen van den Predickstoel gheproclameert en niets tegen Hem was inghebracht; soo is hij daer op opentlijck in sijnen dienst bevestight den 21 januarij des jaers 1700.

1700

Den 26 Decemb. is alhier volghens ouder ghewoonte van de Ghemeijnte of praesente Leedematen tot Diaken verkoren de E. Berent Allerts. En tot Ouderlingh van de Kerckenraedt de E. Jan Tonnijs, Schipper.
En nae dat hare Namen op drie verscheijdene Sondaghen van den Predickstoel waren gheproclameert, en niets tegen haer inghebracht; soo zijnse opent- lijck in haren dienst bevestight den 30sten januarij 1701 N. Stijl, die nu voortaen sal ghebruijckt worden volgens ordre van de Hoghe Machten des Landts.

1701 N. Stijl

Trijne Sjourts, Dochter van Sjourt Derck op voorgaende ansegginghe door den Schoolmr. in onse Keckelijcke vergaderinghe, daer de Diakenen mede praesent waren, verscheenen zijnde, heeft aldaer bekent dat sich met Haer overleedene susters Man Jacob Jans of Jacob de Wael ghenaemt, vleeschelijck vermenght en verontreijnight heeft, dat uijt die vermenginghe is bevrucht gheworden, en een kindt ter wereldt heeft ghebracht, 't welck noch in leven is.
Hier op bovenghenoemde bevolen zijnde buijten te staen: soo is met ghemeijne en eenparighe stemmen goetghevonden, Trijne Sjourts, die sich als noch in't huis van Jacob de Wael ophoudt, over dese schendelijckheijdt en grouwel van bloetschande van den Tafel des Heeren af te weijren en van het Lichaem der Ghemeijnte als een vuil Lidt af te snijden, op dat Godts verbondt niet mochte ontheijlight worden, noch Godts toorn komen over de geheele Ghemeijnte, en is Haer sulcks, nae dat weder binnen gheroepen was, van Mij Ondergheschreeven als Predikant ter plaeste bekent ghemaeckt. Datum den 29 Maij 1701
W: Rustinga V.D.M.

Den 26 Decemb. is alhier volghens ouder ghewoonte van de Ghemeijnte of praesente Leedematen tot Diaken verkoren de E. Derck Willems Koopman. En nae dat desselfs Naem driemael op drie verscheijdene Sondaghen van den Predickstoel gheproclameert en niets tegen Hem was inghebracht; soo is Hij daer op opentlijck in sijnen dienst bevestight den 22sten januarij 1702.

1702

Den 2 Februarij 1702 zijn in onse Consistoriale Vergaderinge op ansegginghe van den Schoolmr. ghecompareert, daer de Diakenen mede praesent waren, Remmert Dercks, sone van Derck Remmerts en Ockje Jacobs des Pastoors gheweesene Dienstmaeght, die een gheruime tijdt ghehoereert hebbende, bevrught was gheworden, en dese volgende vraghen an Ockje Jacobs voorghestelt in tegenwoordigheijdt van Remmert Dercks.

  1. Met wien te doen had ghehadt en van Wien bevrucht was? Hier op heeft gheantwoordt. Met Remmert Dercks en dat van dien bevrucht was.
  2. Of met niemand anders te doen ghehadt hadde? Hierop heeft gheantwoordt. Neen.
  3. Wanneer voor de 1ste mael met Hem te doen had ghehadt? Hierop antwoorde. Doen Remmert Dercks van Westerwolde over 't Veen voor bij de Pastorije was ghekomen; doch de praecise tijdt niet wetende, hoe langhe sulcks was verleeden. En dat Remmert Derck Haer doen daertoe had ghedwongen en gheweldt anghedaen.
  4. Of oock noch eenighe bijsondere tijden wist te noemen?

Haer Antwoordt was.

  1. Doen Lubbichjes Lovelbier was, zijnde de suster van Remmert Dercks, 't welck volgens onse Protocoll is gheweest den 31 Martij 1701.
  2. Doen de bruiloft was van Jan Hermans en Imeltje Besselingh.
  3. Doen de Pastoor had gehooijt en Remmert Haer Vorcken wedergehaelt en een verloorene Vorcke had ghesocht: zijnde de Pastoor op dese bovenghenoemde tijden niet thuis gheweest.
  4. Doen de Pastoor voor de laetstemael in 't voorleeden jaer nae Groningen waer.
  5. Soo heeft sij er bijghevoeght, dat Hij hooij voor Haer ghesteeken hebbende, 't welck nae gissinghe is gheweest in 't begin van Decemb. des voorleedenen jaers 1701, Haer weder sulcks had gheverght, doch dat 't Hem doen had gheweijgert.

Remmert Dercks dan dit alles hebbende angehoort, soo is Hem ghevraeght Wat hier op seijde en antwoorden.
Maer die heeft alles ontkent en ronduijt verklaert dat noijt met Haer te doen of vleeschelijcke ghemeijnschap ghehadt hadde. Edoch als men vraeghde of Hij sulcks wel soude derven seggen en verklaren op sijnes ziels saligheijdt. Soo heeft Hij gheaerselt, oordeelende, dat niet gehouden was sulck een hooghe betuiginghe te doen voor de kerckenraedt, maer als gherichtelijck een Eedt van Hem ghevordert wierdt, dat het alsdan vroegh ghenoegh was. En ofschoon hier tegen 't Een en 't Ander wierdt inghebracht; sulcks was vergeefs, hij persisteerde bij sijn meninghe.
Hier op dan bovenghenoemde Remmert Dercks en Ockje Jacobs gheboden zijnde buiten te staen. Soo is nae rijpe deliberatie in de vreese des Heeren goetghevonden, Ockje Jacobs om haer bedreevene grouwel der hoererije als een vuil lidt van het lichaem der Ghemeijnte af te snijden en Remmert Dercks mede van de Tafel des Heeren af te weijren tot ter tijdt dat sich gherichtelijck had ghesuivert van die vuile en schendelijcke daden waermede beticht werdt van bovenghenoemde Ockje Jacobs, door haer an te tasten nademael doch van't Gherichte had ghewaeght en sich op 't Gherichte scheen te beroepen.
En nae dat weder binnen gheroepen waren, is Haer beijde dit bekent ghemaeckt. Dit alles in de kercke gheresumeert zijnde is aldus gheboekt.
W: Rustinga V.D.M.

Den 26 Decemb. is alhier volgens ouder Ghewoonte van de Ghemeijnte of praesente leedematen tot Diaken verkoren de E. Klaes Geerts Backer. En van de kerckenraedt tot Ouderlingh De E. Herman Jans op Zuiderveen.
En nae dat hare Namen op drie verscheijdene Sondaghen van den Predickstoel waren gheproclameert, en niets tegen Haer was inghebracht, soo zijnse opentlijck in haren dienst bevestight den 27 januarij 1703.

1703

Den 26 Decemb. is alhier volgens ouder Ghewoonte van de Ghemeijnte of praesente Ledematen tot Diaken verkoren de E. Beno Hermans. En van de kerckenraedt tot Ouderlingh De E. Berent Allerts.
En nae dat hare Namen op drie verscheijdene Sondaghen van den Predickstoel waren gheproclameert, en niets tegen haer was inghebracht; soo zijnse opentlijck in haren dienst bevestight den 22 januarij 1704.

1704

Den 26 Decemb. is alhier volgens ouder Ghewoonte van de Ghemeijnte of praesente leedematen tot Diaken verkoren De. E. Jan Lukens.
En nae dat sijn naem op drie verscheijdene Sondaghen van den Predickstoel was gheproclameert, en niets tegen Hem inghebracht; soo is Hij opentlijck in sijnen dienst bevestight den 18 januarij 1705.

1705

Geert Hermans onse schoolmr. op voorgaende bekentmakinghe ghecompareert zijnde in onse consistoriale Vergaderinghe des Vrijdaeghs voor het Avondmael, zijnde den 27 Februarij, soo is aldaer mede verscheenen des selfs moeij of moeders suster ghenaemt Grietje Geerts, wed. van Geert IJtsen, tegen Den selven dese klachte inbrengende, dat Hij dronken en vol zijnde, Haer voor Een Hoer en Dief had uijtghescholden ten huise van Pieter Aelderts des schoolmrs swagher, die oock mede praesent was in de kercke, en Teubichje Tjackes, Huisvrouwe van Tjacke Joosten, lidmaet zijnde van onse Ghemeijnte. Welcke laeste insghelijcks verklaerde: Dat sij mede was gheweest ten huise van Pieter Aelderts. Dat de schoolmr. droncken waer gheweest, en dese eerrovende woorden had gheuijtet. En belangende Pieter Aelderts bovenghenoemt des schoolmrs swagher. Die seijde mede, dat de mr. droncken waer gheweest. Edoch angaende de opghemelde eerrovende woorden, daer van wilde Hij geen ronde verklaringhe doen: maer Hij was omwinnende en seijde, datter soo jeets was geweest.
De schoolmr. hierop verstaen zijnde, heeft sulcks ontkent seggende Sodanighe woorden niet ghesproken te hebben; doch daer bij voegende soo Hij se ghesproken hadde, dat Hem sulcks leet was. Hierop dan Haer tsamen bevolen zijnde buiten te staen. Soo is dese sake in de vreese des Heeren afwooghen zijnde, goet- gevonden den schoolmr. an te seggen, dat Hij sich provisionelijck soude ont- houden van de Tafel des Heeren weghens sijn veelvoudighe dronckenschap, waer over van te voren wel op drie verscheijdene tijden in de kercke scherpelijck is ghereprimendeert.
Hier tot sijn meerder beswaernisse bijkomende, dat Hij sich oock als een lasteraer droncken zijnde soud hem anghestelt. Twelck hem weder binnen gheroepen zijnde terstont is bekent ghemaeckt. Datum onse Consistoriale vergaderinghe in de kercke gehouden den 27 Febr. 1705.
Nové consitorij .ri
W. Rustinga V.D.M.

Den 26 Decemb. is alhier volgens ouder ghewoonte van de Ghemeijnte of praesente leedematen tot Diaken verkoren De E. Klaes Crijnes. En van de kerckenraedt tot Ouderlingh De. E. Derck Willems.
En nae dat hare namen op drie verscheijdene Sondaghen van den predickstoel waren gheproclameert en niets tegen Haer was inghebracht; soo zijnse opentlijck in haren dienst bevestight in januario 1706.

1706

Den 26 Decemb. is alhier volgens ouder ghewoonte van de Ghemeijnte of praesente Leedematen tot Diaken verkoren de E. Reint Dercks.
En nae dat sijn naem op drie verscheijdene Sondaghen van de Predickstoel waer gheproclameert en niets tegen Hem inghebracht; soo is Hij opentlijck in sijn dienst bevestight den 23 januarij 1707.

1707

Den 26 Decemb. is alhier volgens ouder ghewoonte van de Ghemeijnte of praesente Leedematen tot Diaken verkoren de E. Pieter Egberts. En tot Ouderlingh van de kerckenraedt De. E. Eltje Jacobs.
En nae dat hare namen op drie verscheijdene sondaghen van den Predickstoel waren gheproclameert, en niets tegen Haer was ingebracht; soo zijnse opentlijck in haren dienst bevestight den 22 januarij 1708.

1708

Antje Mennes, wed. van Menno Klasen door een onwettelijke vermenginghe in de kraem zijnde gekomen, soo is de kerckelijke censure tegen Haer gheoefent, en Haer door de schoolmr. angheseght sich provisionelijck van de Tafel des Heeren te onthouden. Den 7 Sept. 1708.

Den 26 Decemb. is alhier van de Ghemeijnte of praesente Ledematen volgens ouder ghewoonte tot Diaken verkoren de E. Jan Christiaens. En tot Ouderlingh van de kerckenraedt De. E. Bene Hermans.
En nae dat hare namen op drie verscheijdene Sondaghen van den predickstoel waren gheproclameert, en niets tegen Haer was inghebracht, soo zijnse opentlijck in haren dienst bevestight den 20 januarij 1709.

1709

Den 6 septb. is onse schoolmr. Geert Hermans weder toeghelaten tot de tafel des Heeren, nae dat Hij de volgende vraghen an Hem voorghestelt met een jae had beantwoord.

  1. Of Hij niet de kerckenraedt rechtveerdighde in de gehoudene censure tegens Hem?
  2. Of Hij niet moest bekennen dat Hij sich meermalen in die schricklijke sonde van dronkenschap en in dese en gene buitensporigheden had verlopen?
  3. Of Hij niet beloofde, sich voortaen te sullen wachten door Godts ghenade van die schricklijke sonde van dronckenschap? Of indien Hij sich weder mocht te buiten gaen, 't welck niet willen verhopen, sigh ghewilligh de kerkel. Discipline te sullen onderwerpen.

Den 26 Decemb. is alhier volgens ouder Ghewoonte van de Ghemeijnte of praesente Ledematen tot Diaken verkoren De. E. Willem Kiers.
En nae dat sijn naem op drie verscheijdene Sondaghen van de predikstoel waer gheproclameert en niets tegens Hem inghebracht; soo is Hij opentlijk in sijn dienst bevestight den 19 januarij 1710.

1711

Den 4 january is alhier van de Ghemeinte of praesente ledematen tot Diaken verkoren De E. Derck Dercks de jonghe. 't Welck op de ordinaris lijdt niet heeft komen gheschieden van wegen onse indispoosheijdt. En tot ouderlingh van de kerckenraedt de E. Boele Doedes.
En nae dat hare name opentlijk op drie verscheijdene sondagen van de predikstoel waren gheproclameert en niets tegen haer was ingebracht, soe sijnse in haren dienst bevestight 1 februarij.

Den 26 Decemb. is alhier van de Ghemeijnte of praesente Leedematen tot Diaken verkoren De. E. Jan Hermans op Zuiderveen.
En nae dat sijn naem opentlijck op drie verscheijdene sondaghen was ghepro- clameert en niets tegen Hem inghebracht; soo is Hij daer op in sijnen dienst bevestight den 21 januarij 1712.

1712

Den 26 Decemb. is alhier van de Ghemeijnte of praesente Leedematen tot Diaken verkoren De E. Hillebrandt Willems, En van de kerckenraedt tot Ouderlingh De E. Klaes Geerts.
En nae dat hare Namen op drie verscheijdene Sondaghen van de Predickstoel waren gheproclameert en niets tegen Haer waer inghebracht; soo zijnse opentlijck in haren dienst bevestight den 22 januarij 1713.

1713

Den 26 Decemb. is alhier van de kerckenraedt tot Ouderlingh verkoren De E. Jan Lukens. En tot Diaken de E. Gerrijt Hermans.
En nae dat hare namen op drie verscheijdene sondaghen van de Predikstoel waren gheproclameert en niets tegen Haer was inghebracht; soo zijnse opentlijck in haren dienst bevestight den 21 jan. 1714.

1714

Den 27 Maij is onse konsistoriale vergaderinghe verscheenen Antje Mennes, wed. van Menno Klasen versoekende, dat weder mochte toeghelaten worden tot de tafel des Heeren, welck versoeck haer is toeghestaen op verklaringhe dat Haer haer bedrevene grouwel van herten leet was en onder belofte dat sich voortaen door Gods genade christelijk soude gedragen.

Den 26 Decemb. is alhier van de kerckenraedt en praesente Leedematen tot Diaken verkoren De. E. Tonnijs Jans.
En nae dat sijn naem opentlijck op drie verscheijdene sondaghen was gheproclameert en niets tegen Hem inghebracht; soo is Hij daer op in sijnen dienst bevestight den 20 januarij 1715.

1715

Den 26 Decemb. is alhier van de Ghemeijnte of praesente Leedematen tot Diaken verkoren de E. Berent Allerts. En van de kerckenraedt tot Ouderlingh de E. Reint Dercks.
En nae dat hare namen op drie verscheijdene Sondaghen van de predikstoel waren gheproclameert en niets tegen haer was inghebracht; soo zijnse opentlijck in haren dienst bevestight den 14 januarij 1716.

1716

Den 26 Decemb. is alhier van de Ghemeijnte of praesente Leedematen tot Diaken verkoren de E. Wilhelmus Tiddens.
En nae dat sijn naem opentlijck op drie verscheijdene sondaghen van de Predik- stoel was gheproclameert, en niets tegen Hem inghebracht, soo is Hij daer op in sijnen dienst bevestight den 17 januarij 1717.

1717

Den 26 Decemb. is alhier van de Ghemeijnte of praesente Leedematen tot Diaken verkoren De E. Jan Sijtses.
En nae dat sijn naem op drie verscheijdene Sondaghen van de Predickstoel was gheproclameert en niets tegens Hem inghebracht; soo is Hij daer op in sijnen dienst opentlijck bevestight den 23 januarij 1718.

1718

Den 26 Decemb. is alhier met de meeste stemmen tot Diaken verkoren de E. Ontje Harberts en tot Ouderlingh de E. Jan Hermans.
En nae dat hare naemen op drie verscheijdene Sondaghen van de Predikstoel waren gheproclameert en niets tegen Haer inghebracht; zijnse daer op in hare diensten opentlijck bevestight den 22 januarij 1719.

1719

Den 26 Decemb. is alhier met de meeste stemmen tot Diaken verkoren de E. Jannes Bruinsteen.
En nae dat sijn Naem op drie verscheijdene Sondaghen van de Predikstoel was gheproclameert en niets tegens Hem inghebracht; soo is Hij daerop in sijnen dienst opentlijk bevestight den 19 januarij 1720.

[bron: RAG, RA VI D 1]


Eigen Gereedschappen